Imec zet hyperspectrale camera in om Da Vinci code in Tongerlo te ontcijferen

Kunnen hyperspectrale data aantonen dat Leonardo zelf betrokken was bij de realisatie van het canvas van Het Laatste Avondmaal in de Abdij van Tongerlo?

Leuven (België),  2 mei 2019 – Imec, ’s werelds toonaangevende onderzoeks- en innovatiehub op het vlak van nano-elektronica en digitale technologie kondigt vandaag aan dat het zijn hyperspectrale camera heeft ingezet om zeer gedetailleerde scans te maken van het canvas van Het Laatste Avondmaal in de abdij van Tongerlo. Op basis van de hyperspectrale scans wil een team van internationale Da Vinci experts onder leiding van prof. Jean-Pierre Isbouts (Fielding Graduate University, Santa Barbara) achterhalen of Leonardo Da Vinci zelf betrokken was bij de realisatie van het canvas.

Tot nu toe wordt algemeen aangenomen dat het canvas in de Abdij van Tongerlo een zeer geslaagde kopie is van het wereldberoemde fresco van Leonardo Da Vinci uit de Santa Maria della Grazie in Milaan. Het team van Prof. Isbouts gelooft echter dat Da Vinci zelf van nabij betrokken was bij de realisatie van het canvas, en misschien zelfs mee geschilderd heeft aan het werk. Aanwijzingen hiervoor vonden ze na uitgebreide studie van Europese historische archieven uit die tijd. Zo blijkt onder meer dat de Franse koning Lodewijk XII na het zien van het fresco in Milaan de opdracht heeft gegeven om het naar Frankrijk over te brengen – wat uiteraard niet mogelijk was. En dat in diezelfde periode Da Vinci aan het experimenteren was met schilderen op canvas, iets wat geen enkele kunstenaar hem ooit had voorgedaan, en wat als groot voordeel had dat grote schilderijen gemakkelijk konden worden opgerold en getransporteerd. Da Vinci kopieerde zijn eigen werken op canvas, en kreeg daarbij de hulp van zijn leerlingen. Er is in de archieven ook bewijs gevonden dat een groot doek van het Laatste Avondmaal inderdaad naar het Franse hof verscheept werd. En dat een canvas van het Laatste Avondmaal later aan de abt van een klooster in België werd verkocht.

De onderzoekers beschikken met imec’s hyperspectrale scans over zeer gedetailleerde informatie over de samenstelling van het schilderij. En dit zonder fysiek contact te maken met het canvas, en dus zonder het te beschadigen. Op basis van de hyperspectrale beelden in het zichtbare en infrarode spectrum, kunnen verschillen worden opgespoord tussen originele en later aangebrachte verflagen, bijvoorbeeld van eerdere restauraties. Daarnaast kan pigmentering worden vergeleken met verven van dezelfde leeftijd. Het team van Prof Isbouts wil ook op zoek gaan naar ondertekeningen –pentimenti– die verborgen kunnen zitten onder de geschilderde figuren. Deze ondertekeningen bevatten informatie over hoe het schilderij tot stand is gekomen. Ook de structuur van de penseelvegen of andere artefacten of beschadigingen, die met het menselijk oog niet of nauwelijks zichtbaar zijn op het canvas, kunnen vaak op basis van de meer gedetailleerde opnames van de hyperspectrale cameras geanalyseerd worden, en vergeleken met andere werken.

 “Vandaag, exact vijfhonderd jaar na het overlijden van Leonardo Da Vinci, gaan we met onze hyperspectrale camera op zoek naar informatie die verborgen zit in dit oude schilderij, om antwoorden te vinden op de vragen van Prof. Isbouts,” zegt Wouter Charle van imec. “Onze technologie is enorm veelzijdig. Dat komt doordat we door chipintegratie een goedkopere, kleinere en veel flexibelere camera hebben kunnen maken. Onze hyperspectrale cameras kunnen daardoor gebruikt worden voor heel verschillende toepassingen, gaande van industriële inspectiesystemen, voedselsortering, precisielandbouw, geneeskunde, ...  en nu ook kunst. In al deze domeinen werken we samen met de potentiële gebruikers, om een oplossing te ontwikkelen die beantwoordt aan hun specifieke vragen.”

Lees meer
Hanne Degans
press communications manager - imec

Over imec

Imec is ’s werelds toonaangevende onderzoeks- en innovatiehub op het vlak van nano-elektronica en digitale technologie. De combinatie van onze voortrekkersrol in microchiptechnologie en onze software- en ICT-expertise maakt ons uniek. Imec beschikt over een unieke infrastructuur en een lokaal en internationaal ecosysteem van partners in diverse sectoren. Samen werken we aan baanbrekende innovatie in toepassingsdomeinen zoals gezondheidszorg, slimme steden en mobiliteit, logistiek en Industrie 4.0, energie en onderwijs.

Imec is een vertrouwde partner van bedrijven, start-ups en universiteiten, en brengt meer dan 4.000 topwetenschappers uit meer dan 97 landen samen. Imec heeft zijn hoofdzetel in Leuven en R&D-groepen die verspreid zijn over een aantal Vlaamse universiteiten, in Nederland, Taiwan, de VS, en kantoren in China, India en Japan. In 2018 bedroegen de bedrijfsopbrengsten van imec 583 miljoen euro. Meer informatie op www.imec-int.com

Imec is a registered trademark for the activities of IMEC International (a legal entity set up under Belgian law as a "stichting van openbaar nut”), imec Belgium (IMEC vzw supported by the Flemish Government), imec the Netherlands (Stichting IMEC Nederland, part of Holst Centre which is supported by the Dutch Government), imec Taiwan (IMEC Taiwan Co.) and imec China (IMEC Microelectronics (Shanghai) Co. Ltd.) and imec India (Imec India Private Limited), imec Florida (IMEC USA nanoelectronics design center).

Deze website maakt gebruik van cookies met als enige doel het analyseren van surfgedrag, zonder enige commerciële insteek. Lees er hier meer over. Lees ook ons privacy statement. Sommige inhoud (video's, iframes, formulieren,...) op deze website zal pas zichtbaar zijn na het accepteren van de cookies.

Accepteer cookies