imec.livinglabs

5 min

Hoe de imec.livinglabs-werking intrapreneurship en gebruikersgedreven innovatie stimuleert

De Vlaamse Regering lanceerde, in nauwe samenwerking met imec.livinglabs, het ‘GovLab’-project; een initiatief dat ambtenaren ertoe wil aanzetten nieuwe producten en diensten voor (en met) de burger te bedenken, te co-creëren en te testen.

Scroll

In een wereld die steeds sneller verandert, staan bedrijven onder druk om hun innovaties zo snel mogelijk te lanceren – en dat van bij het begin juist aan te pakken. Maar hoe doen ze dat nu het beste? Door gebruikers, partners en andere belanghebbenden te betrekken in hun innovatieproces! Om aan te tonen wat de kracht van co-innovatie precies is – en om haar werknemers een nieuwe manier van werken bij te brengen – lanceerde de Vlaamse Regering in nauwe samenwerking met imec.livinglabs het ‘GovLab’-project; een initiatief dat ambtenaren ertoe wil aanzetten nieuwe producten en diensten voor (en met) de burger te bedenken, te co-creëren en te testen. Het project – een schoolvoorbeeld van de toegevoegde waarde die imec’s proeftuinexpertise kan creëren – is genomineerd voor ‘Best Living Lab Project of 2016’ door het European Network of Living Labs (ENoLL).

Naar een overheid die agile is

Publiek intrapreneurship betekent dat werknemers binnen een overheid of publieke instelling zich gaan gedragen als ondernemers. Dat is ook het idee achter GovLab: de mindset van Vlaamse ambtenaren veranderen en hen begeesteren met een start-upmentaliteit. Ambtenaren worden uitgenodigd om ideeën in te dienen voor innovatieve producten of diensten die voldoen aan vier principes: Digital First (focus op digitale innovatie); ecosysteemdenken – zowel intern (door nieuwe ideeën en teamwork over afdelingen heen aan te moedigen) als extern (door co-ontwikkeling met burgers te stimuleren); waarde voor burgers (ideeën moeten de wensen en behoeftes van mensen reflecteren); en data-gedreven (focus op projecten die gebruikmaken van de grote hoeveelheid data waarover de overheid beschikt).

Het initiatief is momenteel aan zijn tweede editie toe en is één van de vlaggenschepen van de imec.livinglabs-werking. Het toont aan hoe de innovatieve proeftuinaanpak van imec voor bedrijven en overheden een verrijking kan betekenen – door gebruikers (in dit geval burgers) centraal te plaatsen gedurende het hele ontwikkelingstraject van nieuwe producten en diensten.

“GovLab illustreert erg mooi wat we doen,” zegt Dimitri Schuurman, Team Lead Gebruikersonderzoek bij imec.livinglabs. “Het is een erg breed project dat heel veel van onze tools en methodes samenbrengt.”

Eén succesvol pilootproject, vier veelbelovende ideeën

GovLab werd aangestuurd door de Vlaamse Overheid – die ook instond voor de selectie van de projecten – maar kreeg vorm door imec.livinglabs. Als één van de belangrijkste partners was het imec-team verantwoordelijk voor het ontwerp en het opzetten van het programma, maar ook voor het coachen van de teams en het organiseren van alle workshops, lessen en co-creatiesessies met de burgers uit imec.livinglabs’ eigen gebruikerspanels. Little Miss Robot, de derde GovLab partner, zorgde voor ondersteuning bij de prototyping-fase, de laatste fase van het programma.

Bij de eerste editie van GovLab werden 76 ideeën ingediend, waarvan er 18 geselecteerd werden. In april 2016 namen in totaal 30 mensen deel aan de innovatiebootcamp georganiseerd door imec.livinglabs. Gedurende één week vormden de deelnemers teams waarbinnen ze hun ideeën stapsgewijs konden verbeteren – samen met burgers die de groepen uitdaagden en hen vragen stelden om hen zo uit hun comfortzone te dwingen.

“Die co-creatiesessies waren cruciaal,” geeft Dimitri Schuurman aan. “Door te luisteren naar de feedback van burgers konden de teams hun oorspronkelijke assumpties testen, en hun ideeën in de juiste richting bijsturen.”

Uiteindelijk werden 10 ideeën geselecteerd om te pitchen voor een jury van topambtenaren, waarna vier teams doorgingen om hun ideeën om te zetten in prototypes – met de steun van imec.livinglabs en Little Miss Robot:

  • Parkadvisor: een applicatie die mensen met een handicap helpt een parkeerplek te vinden die beantwoordt aan hun specifieke noden. De oplossing is gebaseerd op open overheidsdata over bestaande parkeerplaatsen voor mensen met een handicap. Het team ontwikkelde een API die nu door privébedrijven kan worden opgepikt om een mobiele app mee te ontwikkelen.
  • Hi app: een oplossing die kansarme werkzoekenden (bv. immigranten, mensen met een handicap, ouderen of laaggeschoolden) helpt om in contact te komen met de juiste mensen; mensen die hen relevante informatie kunnen bezorgen over gepaste jobs. De betaversie (verkrijgbaar in de App Store en Google Play) is gericht op de integratie van vluchtelingen, door hen wegwijs te maken op de Belgische jobmarkt.
  • Deel Mijn Data: een applicatie die burgers een overzicht biedt van welke data ze delen met welke publieke organisaties en die het mogelijk maakt om data snel in te kijken en te reviseren waar nodig. Het project bevindt zich momenteel in de conceptfase.
  • Digitale Vaccinatiekaart: een online overzicht van je vaccinatiegeschiedenis. Ook dit project bevindt zich momenteel in de conceptfase.

Living Labs in woord en daad

In de tweede editie van GovLab werd de oproep voor projecten vervangen door een ‘Innovation Fair’, een eendaags event dat georganiseerd werd in februari 2017 – met inspirerende lezingen en workshops van experten (waaronder imec) rond onderwerpen als virtuele realiteit, kunstmatige intelligentie, Blockchain en het Internet of Things. Deelnemers konden daarna hun ideeën pitchen bij het publiek en vervolgens teams vormen.

“Bij de eerste editie zochten we vooral naar ideeën. Maar we realiseerden ons al snel dat het samenbrengen van de juiste mensen veel belangrijker is dan de zoektocht naar het ‘juiste’ idee,” legt Dimitri Schuurman uit. “Dat is wat we probeerden te bereiken met de Innovation Fair – innovatieve, creatieve mensen samenbrengen die dezelfde mindset hebben en verandering willen aansturen.”

Die flexibiliteit van imec.livinglabs was essentieel voor het succes van GovLab. Dimitri Schuurman gaat hier verder op in: “Bij de eerste editie van zo’n groot project is het natuurlijk normaal dat je op enkele onverwachte problemen stuit. Maar ons team was in staat om hier vlot mee om te gaan en zich aan elke situatie aan te passen. We gebruikten deze ervaringen om onze aanpak voor de tweede editie te verfijnen – of met andere woorden: we pasten de proeftuinaanpak toe op ons proeftuinproject.”

De tweede GovLab-bootcamp loopt van 18 tot 21 april. Dan zal de jury de projecten selecteren die kunnen rekenen op opvolgondersteuning. Dimitri Schuurman besluit: “Ik denk dat dit de start is van een vruchtbare, langdurige samenwerking tussen imec.livinglabs en de Vlaamse Regering.”

Biografie Dimitri Schuurman

Dimitri Schuurman coördineert een dynamisch team van proeftuinonderzoekers bij imec.livinglabs en hij is senior-onderzoeker bij imec-mict-UGent Samen met zijn team ontwikkelde hij een specifiek proeftuinaanbod voor ondernemers. Hij coördineerde meer dan 100 van dergelijke innovatieprojecten. Dimitri is verantwoordelijk voor de methodologie en wetenschappelijke ondersteuning van de proeftuinprojecten. In 2015 legde hij zijn doctoraat af over Living Labs aan de Universiteit van Gent en VUB. Ook in 2015 ontving hij een prijs (Best Paper Award by the European Network of Living Labs (ENoLL) voor zijn literatuurstudie over datzelfde onderwerp.

Deze website maakt gebruik van cookies met als enige doel het analyseren van surfgedrag, zonder enige commerciële insteek. Lees er hier meer over.

Accepteer cookies